Kolej na muzykę. George Gershwin, “Rhapsody in Blue” 1924

Będzie to muzyka awangardowa, jednak nie do tego stopnia, co “Błękitna rapsodia”. Gershin sto lat temu przyznał, że jego utwór nie powstałby, gdyby nie podróż kolejowa i towarzyszące jej dźwięki: „To było w pociągu. Jego mechaniczny rytm, te stuki i łomoty, nierzadko okazuje się inspiracją dla kompozytorów – ja sam często słyszę muzykę w samym sercu hałasu. I właśnie wtedy, w pociągu, nagle usłyszałem, wręcz zobaczyłem na papierze, całą strukturę Rapsodii, od początku do końca”.

            Skoro tak, czas skomponować z kolejowych szumów, zlepów i ciągów (jak powiedziałby Białoszewski) symfonię Północy. Co się na nią złoży? Proponuję zgrzyt kół hamującego pociągu, bo te słodkie dźwięki poprzedzają przecież cudowny moment wejścia do pociągu i rozpoczęcie podróży albo dotarcie do celu, który staje się początkiem następnego etapu wędrowania. Usłyszeć by można w niej nuty z  gwizdków kierowników pociągów płynące wzdłuż peronów, no i dudniące echem w  korytarzu basso continuo na głos konduktora i kameralny zespół (czyli lubiany standard „Proszę przygotować bilety do kontroli!”).  Byłby tam oczywiście delikatny powiew letniego wiatru w oknie, które można szeroko otworzyć (zdarzają się jeszcze takie wspaniałe wagony), a w tle młoteczki dźwięcznie kujące ciszę leśnego albo polnego przejazdu (te z opowiadań Stefana Grabińskiego), no i szum jeziornej fali, który tak często towarzyszy północnym krajobrazom. Nocą zimową ledwo słyszalny trzask zamarzających na niebie kryształków gwiazd. Dla szczególnie wyczulonych na świat dźwięków północna kolej mogłaby mieć w swojej ofercie tajemniczy odgłos pnących się ku słońcu drzew, a także baśniowy szmer trawy, rosnącej na polodowcowych wzgórzach. A na deser wszyscy pasażerowie dostaliby jeszcze harmonię sfer, czyli grę obłoków, zderzających się tutaj nieustannie nad ludzkimi głowami.

            Tak brzmieć mogłaby nasza cywilizacja. I każdy może do niej dopisywać swoje nuty.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *